Renk Değiştir Lila Mor Siyah Turkuaz Yazı Boyutu A A A | Erişilebilirlik | Kontrast Renk Pembe Sarı
Yaşadıkça

Site Google Bing

Zehra Eliçin

info@bcdtr.com

Öğrenim Sürecindeki Zorlukları Aşmak

Zehra Eliçin

Öğrenim sürecindeki zorluklar engeli olan öğrencilerimiz açısından farklılıklar gösterir.  Gerek temel eğitimini uzmanlık okullarında tamamladıktan sonra mesleki eğitim okullarına veya düz liseye devam eden gençlerimizle, gerekse kaynaştırma öğrencisi olarak normal okullarda eğitim gören öğrencilerimizle muhatap olan öğretmenlerimizin bu farklılıklar karşısında ne yapacağını belirlemesi kolay değil. Bu konuda aldıkları eğitim bir sömestrelik bir ders ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın zaman zaman verdiği ve her öğretmenin faydalanma şansını bulamadığı bir kaç günlük seminerlerle sınırlı.

Öğretmenlerin her engel grubu hakkında bilgi sahibi olmasını beklememiz gerçekçi değil. Bunun yanında, toplumumuzda engelli-engelsiz ayırımının yaygın olması nedeniyle, sınıf arkadaşları da engeli olan gençlerimize nasıl yaklaşacağını bilemiyor.

Sonuç olarak, engelli bir öğrencinin bu şartlar altında öğrenme sürecini sağlıklı bir şekilde sürdürmesi hiç de kolay değil. O yüzden öğrencinin çevresine ne gibi mesajlar vereceğini, öğretmeninden doğru desteği alabilmesi için kendisiyle ilgili öğretmenine neler söyleyeceğini, nasıl söyleyeceğini bilmesi gerekiyor. Bu yaklaşım, toplum bilincinin artmasını beklemek yerine aktif olarak etrafının bilinç düzeyini artırma konusunda engelli öğrencinin bir rol üstlenmesi anlamına geliyor. Nitekim halihazırda bir AB projesi çerçevesinde öğrencilere bu konuda destek verecek bir web sitesi hazırlanıyor (www.engelsizegitim.com).

Mesleki eğitimdeki öğrencileri hedef alan “Qatrain for Students” isimli proje dolayısıyla Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan ve İngiltere’yi kapsayan bir araştırmaya dahil oldum.

Araştırmanın amacı öğrencilerin öğrenme sürecinde karşılaştıkları zorlukları aşma konusunda nerelerde zorlandıkları ve hangi konularda bilgi desteğine ihtiyaç duyduklarını ortaya çıkarmaktı.

Toplamda 177 kişiden yanıt alındı. Yaş ortalaması 24’tü ve %93’ü zorunlu eğitimi tamamlamıştı. Katılanların %52’si mesleki eğitime devam etmekteydi ve şu engel gruplarını temsil ediyordu:

Engeli                                                                                                                         Yüzdesi (%)

Görme                                                                                                                        21,7

Fiziksel                                                                                                                       20,0

Özel öğrenme güçlüğü                                                                                           19,5

Mobilite zorlukları                                                                                                    16,6

Görünmeyen engeller                                                                                            16,5

İşitme                                                                                                                         10,3

Zihinsel/Ruhsal sorunlar                                                                                        6,3

Otistik Spektrum Bozukluğu veya Aspergers Sendromu                                 5,7

Diğer                                                                                                                          11,4

Bu araştırmada, ülkeler arasında farklar çıkmış olsa da, birçok noktada ortak sonuçlar elde edildi. Bunları özetleyecek olursak:

1.Öğrencilere göre öğretmenlerin sadece üçte biri engelli öğrencilerin ihtiyaçlarını fark edebilmekte ve onları nasıl eğiteceklerini bilmektedir. Bu sebepten öğrencilerin çoğu eğitim başlamadan önce kendi durumlarını öğretmenlerine açıklama ihtiyacı hissetmektedirler.

Öğretmenler engelli öğrencileri derse dahil etmek ve cesaretlendirmek konusunda ne kadar istekli ve gayretli olsalar dahi, bunu nasıl yapacakları konusunda (ek süre, bilgisayar veya not tutan biri) yeterli bilgiye sahip değiller.

2.Öğretmenlerin çoğu engelli öğrenciye göre uyarlama yapmakta zorlanmakta ve yetersiz kalmaktadırlar. Örneğin:

• Kurs esnasında ihtiyaç duydukları teknolojiyle ilgili uyarlamalar konusunda öğretmenlerden destek alamamakta,

• Bilgiler ihtiyaçlarına uygun bir formatta (örn.büyük yazı karakteri) verilememekte,

• Sınav formatında gerekli uyarlamalar yapılamamakta.

3. Aynı şekilde öğrencilerin kendileri de elektronik ekipmanları kullanmada, belki de nasıl kullanılacağını bilmemekten dolayı, zorlandıklarını belirtmektedirler.

4. Bunlara ek olarak öğrencilerin sadece %19’u (Birleşik Krallık hariç %14) kendilerine yönelik uyarlamalar konusunda öğretmenleriyle görüştüklerini belirttiler.

5. Bir başka bulgu da öğrencilerin kendilerine tanınan haklar ve olanaklar hakkında fazla bilgi sahibi olmamalarıdır. Ailelerin de eğitim açısından çocuklarının ihtiyaçlarının ne olduğu konusunda pek bilgili olmadığını söylemek mümkün.

Bu bulgulardan hareketle öğrencilerin (ve ailelerinin) kendi eğitimsel ihtiyaçları konusunda daha bilgili olmaları ve bu bilgileri öğretmenleriyle paylaşmalarının önemli olduğu sonucunu çıkarmak mümkündür. Eğitim verenlerin de eğitimde ve iş ortamında bu ihtiyaçlara karşılık vererek eşitliği sağlamaları gerekmektedir. Bunu başarabilmek için de, engelli öğrencilerin ne isteyeceklerini öğrenebilecekleri kaynakları var etmek önem arz etmektedir.

Q4S projesi çerçevesinde İngiltere’nin öncülüğünde geliştirilen ve öğrenim gören gençlere yönelik olarak hazırlanmakta olan www.engelsizegitim.com web sitesi, henüz yapım aşamasında olmakla birlikte engel durumuna göre birçok faydalı bilgi sunmakta… Öğrenme sürecindeki farklı beceriler açısından engel durumunun yarattığı zorluklarla nasıl baş edeceğini, sadece engelinin zorluklarını değil güçlü yanlarını da tanımlayabileceği bilgilere erişmekte… Halen yaptığımız pilot uygulamalardan aldığımız geribildirimler sitenin hayli faydalı olacağını gösteriyor. Sizler de siteyi ziyaret edip geribildirimlerinizi paylaşırsanız seviniriz.

28.01.2011

Değerlendir (5 oy, ortalama 5.00 yıldız)