Renk Değiştir Lila Mor Siyah Turkuaz Yazı Boyutu A A A | Erişilebilirlik | Kontrast Renk Pembe Sarı
Yaşadıkça
Site Google Bing

Hasibe Kızıltaş

hasibe@yasadikca.com

Yavru Vatan’da Engelli Olmak

Hasibe Kızıltaş

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ziyaretimizin ardından aklımızda kalanları hemen paylaşmak için can atıyordum. Öncelikle KKTC’de engellilerin haklarına yönelik yapılan muhteşem bir çalışmayı Öncel Polili’nin kaleminden okudum. Şimdi yazmaya hazırım.

Evrensel eşitlik sadece engelliler için değil çocuklar, yaşlılar, hastalar ve sonradan engelli olan herkes için de çok önemli bir haktır. Dünyanın neresine giderseniz gidin beslenme, sağlık, eğitim, sanat, spor, gezi, konaklama ve ihtiyacınız olan aklınıza gelen her konuda eşitlik sistemi yeryüzünde hakim olduğunda herşey yolunda olacaktır.

KKTC ziyareti bizim için çok farklıydı çünkü ‘Yavru Vatan Kıbrıs’ bizim için ne katabiliriz nasıl faydalı olabiliriz diye yola çıktığımız bir ülke. Eğitimci, yazar Mehmet Kızıltaş’ın ‘Engellilerle 360 Derece İletişim’ adlı sertifika ve seminer verdiği programda Lefkoşa ve Girne arasında ziyaret ettiğimiz bölgelerde çoktan notlar almaya başlamıştım. Ülkenin kendine has misafirperverliği ile havaalanında bizi esen rüzgarlar karşıladı. Yazın serin güzel bir gününde Gençlik Dairesi Başkanlığı’nın karşılaması ile program başlamış oldu.

KKTC’de özellikle özel eğitimciler alanında en iyi hocalarımızın orada görev yaptığını çok önceden biliyordum. Hemen erişilebilirlik çalışmalarını gözlemlediğimde sorunlar yavaş yavaş belirmeye başlamıştı. Herkesle sohbetlerimizle engellilerin yaşamı hakkında sorular sormaya başladım. Özellikle engellilerin evlerden çıkmaması evlere hapsedilmesi ve dolayısıyla sosyal toplum içinde ve eğitimde onlara ulaşmanın zor olduğu anlatıldı. Kuzey Kıbrıs’ın yasalarında her ne kadar engellilerle ilgili haklar yer alsa da erişilebilirlik kanunları uygulanmaz ise yapılan çalışmalar hep raflarda durmaya devam edecektir.

Erişilebilirlik kanunlarını destekleyen toplu taşıma da olmadığı için engellinin transferleri nasıl sağlanıyor diye düşündük. Engelliler kendi imkanları ile başbaşa kalmış gibi görünüyor. Bir çok imkanları seferber etmiş gönüllü çalışanlar bazen kamuda bazen özel sektörde bazen de STK’larda karşımıza çıkıyor. Onların işlerini kolaylaştırmak için de yine evrensel tasarım olmazsa olmazlardan.

KKTC hükümetinde ciddi bir sayı ile karşılaşıyoruz yani vekillere ulaşmak hiç de zor değil yolda giderken aracında yanınızdan geçme olasılığı çok yüksek. Öyleyse erişilebilirlik kanunlarını onlara hatırlatacak STK’lar ne iş yapıyor diye düşünmeden edemiyorum. Hemen marketlerde bozuk para bağış kutularını görünce meseleyi anlıyorum. Eğer STK birilerinin duygularına işi bırakmışsa orada sorunların çözülmesini bekleyemezsiniz.  

Engelilerin KKTC’de birinci sorunu olan erişilebilirliğe temas ettik çünkü bu nedenle eğitime katılamadıklarını, sokağa çıkamadıklarını ve en önemlisi ise istihdama katılamadıklarını görüyoruz. İstihdam olmazsa engelli topluma ve ailesine yük olacak, kendi kaderine terk edilecek, herkesin sahip olduğu haklardan faydalanamayacak, hatta aşık olma hakkı bile olmayacak ve evlenmek çocuk sahibi olmak ise toplum tarafından lütuf görülecektir. Gerçekler hiç de konuşulanlar gibi değil.

Güney Kıbrıs’a baktığımızda engellilerle ilgili bir çok çalışmayı kuşbakışı bile görebiliyorsunuz çünkü Avrupa Birliği’ne üye olan bu ülkeye dünya sahip çıkmış görünüyor. Erişilebiliklik Güney Kıbrıs’ta varsa Kuzey Kıbrıs’ta neden yok diye iç geçiriyoruz. Öyleyse Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin yenilendiği şu günlerde KKTC’ye daha fazla sahip çıkılması gerektiğini görüyoruz. Gelişmişlik düzeyinde bir ülkede evrensel tasarım olursa engellilik diye bir şey de söz konusu olmayacaktır.

Saygılarımla,

Mayıs'16

Değerlendir (Henüz oy almamış)