2025 yılı, engelli bireylerin Türkiye gündeminde sadece görünürlük kazanmakla kalmayıp hak mücadelesi, uluslararası başarılar, spor zaferleri ve toplumsal farkındalığın yükseldiği bir döneme dönüştü. Yasadikca.com’da yer alan haberlerin titiz bir derlemesiyle ortaya çıkan bu panorama, engelli bireylerin yalnızca zorluklarla yüzleşmediğini; aynı zamanda kendi hikâyelerini yazdığını ve toplumsal dönüşümün öncülüğünü yaptığını gösteriyor. Bu haber; yıl boyunca öne çıkan spor başarılarından hak savunuculuğuna, ulusal ve uluslararası arenalardan toplum içi dayanışma ve farkındalık projelerine kadar geniş bir fotoğrafı bir araya getiriyor.

Sporun Ritmi: Dünya Sahnesinde Engellilerimiz

2025, engelli sporcularımız için gerçekten parıltılı bir yıl oldu. Engelli sporun yalnızca mücadeleden değil, muhteşem zaferlerden de ibaret olduğunu bir kez daha ortaya koyduk.

Defne Kurt: Dünya Şampiyonu Bir Efsane

Milli para yüzücü Defne Kurt, Singapur’da yapılan Dünya Para Yüzme Şampiyonası’nda beş altın madalya kazanarak tarihe geçti ve bu başarısıyla Türk spor tarihinde eşi benzeri zor yakalanacak bir performans sergiledi. Bu beş altın madalya, sadece bir spor başarısı değil; engelli sporculara dünyaya seslerini duyurma fırsatı veren büyük bir kilometre taşıydı.

Defne Kurt’un başarısı ulusal sınırları aşarak Sedat Simavi Spor Ödülü gibi prestijli ödülle taçlandı ve bu başarı hem engelli sporuna verilen değeri hem de sporcunun ilham veren hikâyesini taçlandırdı.

Deaflympics 2025: Futbol ve Atletizmde Madalyalar

Japonya’da düzenlenen 2025 İşitme Engelliler Yaz Olimpiyat Oyunları’nda (Deaflympics), Türkiye’nin gurur tablolarından biri olarak:

• İşitme Engelliler Erkek Futbol Milli Takımı, finalde Japonya’yı 2-1 yenerek şampiyon oldu.
• İşitme Engelli Voleybol Kadın Milli Takımı, çekişmeli mücadele sonunda gümüş madalya alarak kürsüye çıktı.
• Milli Atlet Yasin Süzen, 110 metre engelli yarışını altın madalyayla tamamlayarak Türkiye’nin Deaflympics tarihine adını altın harflerle yazdırdı.
• Bu başarılar, sadece spor skorlarından ibaret değil; engelli bireylerin sahada var olma hikâyesinin güçlü birer sembolü.

Hak Mücadelesi: Sokaklardan Meclise, Eylemlerden Politikaya

2025’te engelli hakları sadece spor sahalarında değil, kamusal alanlarda, yasama süreçlerinde ve toplumsal mobilizasyonlarda da derin izler bıraktı.

“Eşit, Erişilebilir ve Onurlu Bir Yaşam” İçin Tarihi Buluşma

14 Haziran 2025’te Ankara’da engelli bireyler, aileler ve aktivistler “Haklarımızı istiyoruz!” temasıyla büyük bir yürüyüş ve buluşma gerçekleştirdi. Bu eylem, yalnızca bir protesto değil; toplumda engelli haklarının ne kadar merkezi bir yer tuttuğunun güçlü bir mesajıydı.

Bu tür buluşmalar, yıl boyunca süregelen hak savunuculuğunun sadece anlık bir olay olmadığını, uzun soluklu bir mücadele hattının parçası olduğunu gösterdi.

TBMM’de Engelli Hakları Masada

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), engelli bireylerin karşılaştığı sorunların araştırılması ve bu sorunlara kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması oy birliğiyle kabul edildi. Tüm siyasi partilerin ortak önergesiyle kurulan komisyon, engelli bireylerin toplumsal hayata katılımını güçlendirmek için kapsamlı bir çalışma yürütme kararı aldı.

15 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kararıyla, engelli bireylerin toplumsal hayata katılımını artırmak ve karşılaştıkları sorunlara kalıcı çözümler üretmek amacıyla bir araştırma komisyonu kurulması kararlaştırıldı.

Yıl boyunca Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu’nun toplantıları ve uzman dinlemeleri, engelli haklarının hukuki ve sosyal politika zemininde daha derinlemesine ele alınmasına olanak tanıdı. Bu girişimler, yasal reformların, eğitimde kapsayıcılığın ve sürdürülebilir erişilebilirlik politikalarının tartışma gündeminde yer almasını sağladı.

Bakım Merkezleri ve Okullardaki Şiddet Olayına Sert Tepki

• Manisa’nın Turgutlu ilçesinde, otizmli öğrenciyi iterek merdivenlerden yuvarlanmasına neden olan okul müdürü hakkında soruşturma başlatıldı ve görevinden uzaklaştırıldı. Irlamaz Mahallesi’ndeki Irlamaz Refik Pınar Ortaokulu’nda görev yapan okul müdürü B.G., otizmli öğrenci B.U’yu merdivenlerden itti. Olayın ardından ailenin şikayeti üzerine okul müdürü hakkında soruşturma başlatıldı.

Türkiye Otizm Meclisi, Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bir okul müdürünün otizmli bir öğrenciye fiziksel şiddet uyguladığı iddiasını sert bir dille kınadı. 104 dernek, vakıf ve federasyondan oluşan Türkiye Otizm Meclisi tarafından yapılan açıklamada, olayın kabul edilemez olduğu vurgulandı.

• Karaman’ın Başyayla ilçesinde faaliyet gösteren bir özel bakım merkezinde engelli bireylere yönelik şiddet uygulandığına dair görüntüler sosyal medyada büyük infial yarattı. Bir bakım personelinin engelli bireylere tokat attığı ve kulaklarını çektiği ortaya çıktı.
• Sosyal medya kullanıcıları tarafından paylaşılan ve hızla yayılan görüntüler, engelli bireylerin bakım adı altında maruz bırakıldığı fiziksel ve psikolojik şiddeti gözler önüne serdi. Tepki gösteren yurttaşlar, “Bu nasıl vicdan?”, “Sen nasıl insansın?” diyerek öfkesini dile getirdi.

Antalya’nın Alanya ilçesinde, otizmli çocuklara yönelik faaliyet gösteren özel bir spor merkezinde yaşandığı iddia edilen şiddet olayları, kamuoyunun vicdanını derinden yaraladı. Ulusal basında yer alan görüntülerde, “Mavi Dünya Hareket” isimli merkezin çalışanlarının otizmli çocuklara şiddet uyguladığı açıkça görülüyor.

• Bursa’da engelli bir birey, kullandığı otobüste son durakta inmek istediği için şoför tarafından tartaklanarak araçtan atılmaya çalışıldı. Olay yargıya taşındı ve engelli bireylere yönelik şiddet konusuna dikkat çekildi.

Bursa’da engelli bir birey, kullandığı toplu ulaşım aracında son durakta inmek istediği için, otobüs şoförü tarafından “Sen neden inmiyorsun hala” diyerek tartaklanıp araçtan atılmaya çalıştı. Olay yargıya taşındı.

• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı müfettişlerince Niğde’de bir rehabilitasyon merkezinde kalan çocuğun şiddet sonucu öldüğü iddiası üzerine başlatılan idari soruşturma devam ederken, kuruluş çalışanları açığa alındı.

Niğde’de Engelsiz Yaşam ve Bakım Rehabilitasyon Merkezi’nde kalan 9 yaşındaki bir çocuğun gördüğü şiddet sonucu hayatını kaybettiği iddiası üzerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından idari soruşturma başlatılmıştı.

Toplumsal Dönüşüm: Farkındalık, İletişim ve Yeni Fırsatlar

Engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmak yalnızca hak mücadelesiyle sınırlı kalmadı; aynı zamanda toplumun farklı katmanlarında farkındalık ve kapsayıcı programlarla kendini gösterdi.

Sosyal Medya ve Farkındalık Sohbetleri

Engelli haklarına dair Instagram ve X platformlarında düzenlenen canlı yayınlar, uzman konuşmaları ve kamuoyuna açık sohbetler, engelli bireylerin sesi olma rolünü dijital dünyada da güçlendirdi. Bu tür etkinlikler, toplumsal iletişimi artırırken engelli haklarının dijital kamusal alanda görünürlüğünü de yükseltti.

Engelsiz İşgücü Uyum Programı

Sadece sosyal politika değil, ekonomik entegrasyon da gündemdeydi: İŞKUR öncülüğünde 81 ilde uygulanacak Engelsiz İşgücü Uyum Programı, engelli bireylerin iş arama, iletişim ve finansal okuryazarlık gibi becerilerini geliştirmeyi hedefledi. Bu program, engelli bireylerin toplumsal ve ekonomik hayata aktif katılımını teşvik eden önemli bir adım oldu.

Altın Dokunuş Ödülleri 2025’te “Yasadikca.com”a Yılın Dijital Medya Ödülü

Tomurcuk Kooperatifi tarafından düzenlenen “Bağımsız Yaşam ve Eşitlik Zirvesi”, Milli sporcularımızın ilham veren hikâyeleri, özel gereksinimli bireyler için fark yaratan projeler ve Altın Dokunuş Ödülleri ile bağımsız yaşam mücadelesine tarihi bir katkı sundu. Özel gereksinimli bireylerin bağımsız, eşit ve adil bir yaşam sürdürebilmeleri için toplumsal farkındalığı artırmayı hedefleyen Tomurcuk Kooperatifi, 1 Ekim 2025 tarihinde Üsküdar Belediyesi Altunizade Kültür Merkezi’nde “Bağımsız Yaşam ve Eşitlik Zirvesi”ni başarıyla hayata geçirdi.

Bağımsız Yaşam ve Eşitlik İçin Katkı Verenler Ödülleri kapsamında düzenlenen “Altın Dokunuş Ödülleri 2025” etkinliğinde, Yılın Altın Dokunuş Medya Ödülü, Türkiye’nin ilk engelli haberleri platformu olan “www.yasadikca.com”a verildi.

Bu prestijli ödül, engelli bireylerin hak mücadelesine yönelik 22 yıllık sürdürülebilir ve etkili habercilik çalışmaları nedeniyle Yasadikca.com’a takdim edildi. Site, 2003 yılından bu yana erişilebilirlik, adil eşitlik, kapsayıcılık ve insan hakları çerçevesinde Türkiye’deki engelli hakları savunuculuğuna öncülük ediyor.

İstihdamda Eşitlik Arayışı: İstanbul Engelsiz Kariyer Günleri

Engelsizkariyer.com ile Adidas iş birliğinde hayata geçirilen “+1 Yetenek Limitlerin Ötesinde Destekli İstihdam Programı”, kapsayıcı istihdamda önemli bir başarıya daha imza attı. Program, 2 yıl önce Down sendromlu iki bireyin istihdamıyla başlamıştı. Bugün gelinen noktada istihdam edilen nöroçeşitli birey sayısı 4’e ulaşarak programın sürdürülebilirliğini ve büyüme potansiyelini gözler önüne seriyor.

PERYÖN’ün 17. İnsana Değer Ödülleri’nde, adidas’ın Engelsizkariyer.com işbirliğiyle yürüttüğü sürdürülebilir ve kapsayıcı engelli istihdamı çalışmaları ile +1 Yetenek Down Sendromlu bireylerin destekli istihdamını sağlayan engelli iş koçu programı, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Yönetimi kategorisinde ödüle layık görüldü.

Bu başarı, Adidas Türkiye yönetiminin ve çalışanlarının kapsayıcı istihdam konusunda attığı cesur, samimi ve kültürel dönüşümü destekleyen adımların önemini bir kez daha ortaya koydu. Proje, çeşitliliği kurum kültürüne dönüştürerek sürdürülebilir kılma hedefiyle dikkat çekiyor.

2025 engellilik gündeminin en dikkat çeken başlıklarından biri de istihdamda erişilebilirlik ve fırsat eşitliği oldu. Bu başlık altında öne çıkan etkinliklerden biri, Yaşadıkça.com’da da geniş yer bulan İstanbul Engelsiz Kariyer Günleri oldu. Bu yıl 20’ncisi düzenlenen İstanbul Engelsiz Kariyer Günleri, engelli bireylerin iş gücü piyasasına katılımını güçlendirmeyi hedefleyen en kapsamlı organizasyonlardan biri olarak öne çıktı.
“İşin vardı, yerin hazırdı” mottosuyla gerçekleştirilen etkinlikte; kamu kurumları, özel sektör temsilcileri, insan kaynakları profesyonelleri ve sivil toplum kuruluşları engelli bireylerle doğrudan bir araya geldi. Kariyer günleri kapsamında engelli bireyler yalnızca iş başvurusu yapmakla kalmadı; aynı zamanda özgeçmiş hazırlama, mülakat teknikleri, kariyer planlaması ve çalışma hayatında haklar gibi başlıklarda bilgilendirildi.
Etkinlik, engelli bireylerin istihdama erişiminde karşılaştığı fiziksel, dijital ve zihinsel bariyerlerin hâlâ ne kadar yaygın olduğunu bir kez daha ortaya koyarken; iş dünyasının kapsayıcı politikalar üretmesi gerektiğine dair güçlü bir çağrı niteliği taşıdı. İstanbul Engelsiz Kariyer Günleri, yalnızca bir iş bulma etkinliği değil; engelli bireylerin “çalışabilir”, “üretebilir” ve “eşit” bireyler olduğunun altını çizen bir toplumsal farkındalık alanı olarak değerlendirildi.

Sonuç: 2025’TE ENGELLİLİK BİLDİRİMİ

2025 yılı, engelli bireylerin kendi hikâyelerini yalnızca anlatmakla kalmayıp, kamu politikaları üzerinde gerçek etkiler yarattığı bir yıl oldu. Spor başarılarıyla gururlandık, meclis süreçleri ve sosyal hareketlerle haklarımızı tartıştık, dijital dünyanın gücünü kullanarak sesimizi yükselttik. Yasadikca.com’da derlenen bu haberler, engelli bireylerin 2025’te ne kadar büyük bir dalga yarattığını gösteriyor yalnızca bireysel kahramanlık hikâyeleri değil, kolektif ses, eylem ve görünürlük hikâyeleri.

Sosyal medya hesaplarımız:
İnstagram sosyal medya hesabı için tıklayın
Linkedln sosyal medya hesabı için tıklayın
X sosyal medya hesabı için tıklayın
Facebook sosyal medya hesabı için tıklayın

Kaynak: Yasadikca.com