e-Devlet Sisteminde Engelli Sağlık Kurul Raporlarının Sorgulanması
Bilindiği üzere Sağlık Bakanlığının yaptığı çalışma ile engelli sağlık kurul raporlarını, e-Devlet üzerinden sorgulamak mümkün hale geldi. Vatandaşlar, e-Devlet sistemine giriş yaparak arama çubuğuna “Engellilik Sağlık Kurulu Raporları” yazıp rapor detaylarına ulaşabiliyor.
e-Devlet kapısında rapor sorgulaması yaparken, engelli sağlık kurul raporunun, 20 Şubat 2019 tarihi öncesi mi yoksa bu tarih sonrası mı düzenlendiği önemli.
20 Şubat 2019 tarihi öncesi alınmış raporların, e-Devlet kapısında “Erişkinler İçin Islak İmzalı Engellilik Sağlık Kurulu Arşiv Raporları Sorgulama” ekranında görülmesi mümkün. Bu tarih öncesi 18 yaş altındaki çocukların raporları da bu ekranda görülebilir. 20 Şubat 2019 tarihi ve sonrası alınmış raporlar ise “e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama” sayfasından görülebiliyor.
20 Şubat 2019 tarihi ve sonrasında düzenlenmiş raporlar için sorun yaşanmazken bu tarih öncesi düzenlenmiş bazı raporların sistemde görülmemesi önemli bir sorun. Bu yazıda, rapor kayıt sistemleri ve yaşanan sorunlar hakkında bilgi vermeyi amaçladık.
İki ayrı kayıt sistemi var
Tüm yaş gruplarının engellilik değerlendirilmesinin yapıldığı Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20 Şubat 2019 tarihinde yürürlükten kaldırıldı. Aynı gün, 18 yaş altı çocuklar için; Çocuklar İçin Özel Gereksinimin Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik, erişkinler için ise; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girdi.
Bu tarih öncesi düzenlenen raporlar, Ulusal Engelli Veri Bankasına/Sistemine kayıt edilirken bu tarih sonrası çocuklar için düzenlenen özel gereksinim değerlendirme raporları (ÇÖZGER) ve erişkiler için düzenlenen engellilik sağlık kurul raporları, Sağlık Bakanlığı elektronik sistemine kare kodlu olarak kayıt edilmeye başlandı.
e-Rapor Sistemi
20 Şubat 2019 tarihi ve sonrasında düzenlenen ÇÖZGER ve erişkin raporları, PDF formatında elektronik sisteme yükleniyor. Böylece kişiler, e-Nabız sisteminden raporlarına ulaşabiliyor. Bu raporlar, elektronik sistemde kayıtlı olduğundan e-Devletten “e-İmzalı Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama” ekranından PDF formatında görülüyor.
Rapor örneğine ihtiyaç duyulduğunda, sistemden çıktısının alınması yeterli. Rapor üzerine herhangi bir onay ya da imza gerekmiyor.
Ulusal Engelli Veri Bankası/Sistemi (UEVB)
20 Şubat 2019 tarihi öncesi alınmış ve UEVB’ye kayıt edilmiş olan raporların, e-Nabız Sisteminde PDF olarak görünmeyeceğini bilmek gerekiyor. Sistemde; rapor numarası, rapor tarihi, rapor düzenleyen hastane adı, engel oranı, ağır engelli olup olmadığı gibi bilgiler yazılı olarak yer alır. Bu bilgilerin görünüyor olması, raporun sisteme kayıt edildiğinin göstergesidir. Kişi, elinde var olan rapor aslını beyan ettiğinde, rapor bilgilerinin sistemdeki bilgilerle örtüşmesi gerekir.
UEVB’ye kayıt edilen raporlar artık E-devlet kapısında
UEVB’ye kayıt edilmiş ve e-Nabız Sisteminde rapor bilgilerine eriştiğimiz raporların e-Devlet kapısında “Erişkinler İçin Islak İmzalı Engellilik Sağlık Kurulu Arşiv Raporları Sorgulama” ekranında görülmesi mümkün. Ancak burada bilinmesi gereken konu; engelli raporu PDF olarak sisteme yüklenmiş ise raporun ekranda görülüp istendiğinde çıktı alınabileceği. Eğer engelli raporu PDF olarak yüklenmemiş ise sistemde sorun olduğu uyarısı çıkar. PDF’nin görülmüyor olması raporun sistemde kayıtlı olmadığı anlamına gelmeyeceği bilinmeli. Bu durumla karşılaşanlar, ekrandaki rapor bilgilerinin ellerindeki raporla aynı olmasına dikkat etmeli.
Sistemde kaydı bulunmayan raporlar
UEVB, sorunların yaşadığı bir sistem. Rapor sistemine halen kayıt edilmemiş raporlar var. Islak imzalı engelli sağlık kurul raporlarının kayıt edildiği bu sistem, raporların otomatik olarak kayıt edildiği bir sistem değil. Bu sistemi yıllardır aktif kullanan hastaneler varken kullanmayanlar da var.
20 Şubat 2019 tarihi öncesi düzenlenmiş raporların UEVB’ye kayıt edilmesi gerektiğine yönelik, Sağlık Bakanlığının, hastanelere uyarı yazısı gönderdiğini biliyoruz. Buna rağmen birçok hastane, düzenlediği birçok engelli sağlık kurul raporunu sisteme işlemedi.
Ellerindeki raporları sisteme kayıt ettirmek isteyen kişiler, hastanelerin arşivlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle kayıt işlemini yaptıramıyorlar. İlgililerden; su basması ya da yangın nedeniyle arşivin yok olması, hastanenin taşınması nedeniyle raporlara erişilememesi, elle kayıt tutulan rapor defterlerinin (poliklinik kayıt defteri, sağlık kurul defteri gibi) kaybolması gibi sorunlar nedeniyle raporun sisteme kayıt edilemeyeceği yanıtı alınıyor.
Eski tarihli raporlar süresi içinde geçerli
Eski Yönetmeliğe göre erişkinler için ve çocuklar için düzenlenmiş raporların geçerli olduğu bilinmeli. Kurumların, belirledikleri bir tarih öncesine ait raporun geçersiz olduğunu söylemeleri de yasal değil.
Eski tarihli engelli sağlık kurul raporunun sisteme kaydını talep eden vatandaşın, talebini reddeden hastaneyi Kamu Denetçiliği Kurumuna (KDK) şikayet etmesi üzerine KDK, raporun sisteme kayıt edilmesi için Sağlık Bakanlığına tavsiye kararı verdi. Bu karar metninde de yer aldığı gibi, Sağlık Bakanlığı; eski Yönetmeliği yürürlükten kaldırdıktan sonra Temmuz 2019’da; 2006 yılı öncesi de dahil olmak üzere Ulusal Engelliler Veri Bankasında kaydı bulunmayan ve kamu kurumlarınca sağlık tesislerine yönlendirilen engelli vatandaşlarımızın rapor kayıtlarının arşiv (poliklinik defteri, sağlık kurulu defteri vb.) Hastane Bilgi Yönetim Sistemi vb. hasta kayıt sistemleri üzerinden kontrol edilerek rapor kayıtlarının yapılmasının gerektiği tüm il sağlık müdürlüklerine bildirdi.
Eski tarihli “sürekli” ibareli raporlar ömür boyu geçerli
20 Şubat 2019 tarihi öncesi erişkin ya da çocuk olsun, sürekli bir rapor almış ise bu raporlar geçerliliğini korumaktadır. Özellikle 18 yaşını doldurmadan önce eski Yönetmeliğe göre alınmış sürekli raporu bulunanların, 18 yaşını doldurduklarında da raporlarının geçerliliğini koruduğunu ve sırf 18 yaş doldu diye rapor yenileme yapmamaları gerektiği bilgisini vermek isteriz. Konu hakkındaki yasal dayanaklara, yazının sonunda verdiğimiz linkten erişebilirsiniz.
Rapor, sistemde görünmüyorsa ne yapmalı?
Sorun yaşayanlara, raporlarının sisteme kayıt edilmesi için; rapor aldıkları hastaneye ve hastanenin bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğüne dilekçe ile başvurmalarını öneririz. Olumsuz yanıt alanlar, KDK’ya başvuru yapabilirler. Dilekçede, aşağıda linkte bulunan KDK kararındaki bilgilerden de yararlanılabilir.
Eski tarihli raporların geçerliliği ve sisteme işlenmesi hakkındaki mevzuata erişebilirsiniz
Eski tarihli raporların geçerliliği ve sisteme işlenmesi hakkında dilekçe yazmadan önce, Engelsiz Kariyer Sitesinde “Bilgi Bankası” bölümünde bulunan; “Engelli Sağlık Kurul Raporu ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Hakkında Bilgi “ başlıklı yazının okunmasını öneririz. Bakınız: https://www.engelsizkariyer.com/BILGI-BANKASI/Engelli-Haklari/Engelli-Saglik-Kurul-Raporu-Ve-Cocuklar-Icin-Ozel-Gereksinim-Raporu-COZGER-Hakkinda-Bilgi-304
Sistemde birden fazla rapor kayıtlı olabilir; Son tarihli rapora dikkat!
Kişilerin, geçmişte aldığı tüm raporların sisteme kayıt edilmesi halinde bunlardan en son tarihli olanın geçerli olduğu bilinmeli. Diğer raporların, herhangi bir hak talebinde kullanılması, usulsüz kullanım olacağından cezai yaptırımı da olacaktır.
Haber: Ayşe SARI, Sosyal Hizmet Uzmanı, SAHİMSEN Engelliler Komisyonu Başkanı, Engelsiz Kariyer Danışmanı
