Engelliler İçin Hayat Pahalı, Destek Yetersiz: Cihaz Fiyatları 9 Kat Arttı, Devlet Katkısı Eriyor
Türkiye’de her 10 kişiden 1’i engelli olmasına rağmen, engelli bireylerin yaşamlarını sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları temel cihazlara erişim giderek zorlaşıyor. İşitme cihazı, protez ve tekerlekli sandalye gibi ürünlerin fiyatı son beş yılda yüzde 800’e varan oranlarda artarken, devlet desteği aynı hızda yükselmedi. Engelliler, açlık sınırının bile altında kalan maaşlarla bu maliyetleri karşılamaya çalışıyor.
Açlık Sınırı 35 Bin TL, Engelli Aylığı 5–8 Bin TL
Türk-İş’in son verilerine göre açlık sınırı 35 bin 759 TL, yoksulluk sınırı ise 116 bin 478 TL. Buna karşın yüzde 40–69 engeli olan bireylere aylık 5 bin 793 TL, yüzde 70 ve üzeri ağır engelli bireylere ise 8 bin 690 TL ödeniyor.
Kamuda engelli istihdam kotası memurlarda yüzde 3, işçilerde yüzde 4 olmasına rağmen bu kotalar dahi doldurulmuyor. Özel sektörde ise engelli bireyler çoğunlukla “kalifiye değil” gerekçesiyle işe alınmıyor.
Cihaz Fiyatları 5 Yılda 9 Kat Arttı
Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında verilen devlet desteği, artan döviz kuru ve enflasyon karşısında eridi. Bazı cihazlardaki fiyat değişimi şöyle:
- Diz üstü protez: 2021’de 55 bin TL → 2024’te 410 bin TL
- Omurga ortezi: 3 bin 200 TL → 22 bin 500 TL
- Akülü tekerlekli sandalye: 7 bin 55 TL → 57 bin TL
Devlet desteği ise aynı oranda artmadı. 2021’de 7 bin TL’lik bir tekerlekli sandalyeye SGK 2 bin 500 TL destek veriyordu (yüzde 35). Bugün aynı sandalyenin fiyatı 57 bin TL, verilen destek 12 bin 600 TL (yüzde 22).
“Engelliler Dört Duvar Arasında Hapis Kalıyor”
Engellilerin Haklarına Erişim Platformu Sözcüsü Avukat Turhan İçli, yardımcı gereçlerin çok pahalı olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Devlet bu cihazların ancak beşte birini karşılıyor. Engellilerin bu maliyetleri tek başına karşılaması mümkün değil. Bu yüzden pek çok engelli, tekerlekli sandalye alamadığı için dört duvar arasında hapis hayatı yaşıyor.”
İçli, yıllardır bakım sigortası sistemi önerdiklerini hatırlatarak Türkiye’de nüfusun yüzde 10’unun engelli olduğunu, ancak bütçeden ayrılan payın yalnızca yüzde 1 olduğunu vurguladı.
Haber: Nefes
