Epilepsi, merkezi sinir sisteminde meydana gelen ani ve kontrolsüz elektrik boşalmaları sonucu ortaya çıkan nörolojik bir hastalık olarak tanımlanıyor. Toplumda hâlâ bayılma, psikolojik rahatsızlık ya da bulaşıcı bir hastalıkla karıştırılabilen epilepsi, doğru bilgi ve farkındalıkla kontrol altına alınabiliyor.
Her yıl Şubat ayının ikinci pazartesi günü Uluslararası Epilepsi Günü, bu hastalığa dair yanlış bilgilerin düzeltilmesi ve toplumsal bilincin artırılması açısından büyük önem taşıyor.
Uluslararası Epilepsi Günü kapsamında, epilepsiye ilişkin merak edilenleri 50 yıllık meslek yaşamı boyunca nöroloji, özel eğitim ve geriatri alanlarında önemli çalışmalara imza atan Nöroloji Uzmanı Dr. Bülent Madi ile konuştuk.
İstanbul Tıp Fakültesi mezunu olan Dr. Madi, İstanbul Üniversitesi Çapa Nöroloji Kliniği’nde uzmanlığını tamamladı. Yaklaşık 50 yıldır hekimlik yapan Dr. Madi’nin muayenehanesi bulunuyor. Türkiye’de otizm alanında ailelerin öncülüğünde kurulan ilk derneğin oluşmasına katkı sağlayan Dr. Madi, Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı’nın da kurucuları arasında yer alıyor. Dokuz üniversitede özel eğitim, geriatri, psikoloji ve PDR alanlarında dersler verdi; bu alanlardaki akademik katkıları hâlen sürüyor.
- Epilepsi tam olarak nedir? Toplumda en sık karıştırılan yanlış bilgiler neler?
Epilepsi, merkezi sinir sisteminde ani ve kontrolsüz elektrik boşalmaları neticesinde oluşan klinik bir tablodur. Psikolojik sorunlarla karıştırılabiliyor. Uzun yıllar içinde artık tanımı toplum tarafından daha iyi fark edildi. Günümüzde hatalı yaklaşımlar azaldı.
- Epilepsi her nöbet geçiren kişide mi vardır? Bayılma ile epileptik nöbet arasındaki fark nasıl anlaşılır?
Her nöbet epilepsi değildir. Nöbet geçiren kişide epilepsinin ön planda düşünülmesi ve incelenmesi gerekir. Toplumun bu konuda bilinçlenmesi önemlidir.
- Epilepsi bulaşıcı mıdır ya da zihinsel bir hastalık mıdır? Bu önyargılar neden hâlâ bu kadar yaygın?
Epilepsi bulaşıcı değildir. Kişiye özgü olarak merkezi sinir sisteminde ani elektrik boşalması sonucu oluşur.
- Epilepsi hastaları günlük hayatta neler yapabilir, neler yapmamalı? Spor, iş ve sosyal yaşamda gerçek sınırlar nerede?
Aşırı fiziksel aktivasyonlar, hızlı nefes alıp verme, kesik ışıklara maruz kalma, uzun süreli açlık gibi etkenlere dikkat etmek gerekir.
- Bir epilepsi nöbeti sırasında çevredeki insanlar ne yapmalı, kesinlikle ne yapmamalı?
Epilepsiyi fark eden kişi dokunmaktan ve sarsmaktan uzak durmalı, hastayı darbelerden korumaya çalışmalıdır. Sakin olmak ve uyaranları kontrol etmek gerekir. Nöbetin psikolojik kökenli olabileceği de fark edilebilir. İlaçların etkisinin azalıp azalmadığı ya da kışkırtıcı etkenlere maruz kalınıp kalınmadığı düşünülmelidir. Fiziksel müdahaleden uzak durulmalıdır.
- Epilepsi tedavisinde güncel yaklaşımlar neler? İlaçla kontrol altına alınamayan hastalar için hangi seçenekler var?
İlaçlar ilk düşünülecek tedavi yöntemidir. Bunun dışında saydığım etkenler önemlidir. Ses, kesik ışık, aşırı efor gibi faktörlere dikkat edilmelidir.
- Çocuklarda ve yetişkinlerde epilepsi belirtileri farklılık gösterir mi?
Çok fark etmez. Ancak yukarıda bahsettiğim kışkırtıcı etkenlerden korunulup korunulmadığı sorusunun cevabı önemlidir.
- Epilepsi hastalarının eğitim ve istihdam alanında karşılaştığı en büyük sorunlar sizce neler?
Hastalığın önemsenmemesi, ilaçların düzensiz alınması ve doktor kontrollerinin aksatılması önemli sorunlardır.
- Epilepsiyle yaşayan bireyler için stres, uykusuzluk ve ekran maruziyeti ne kadar risklidir?
Çok risklidir. Özellikle bilgisayar ve televizyon uyaranlarının kontrol edilmesi gerekir. Uykunun düzenli olması şarttır. Stres ve nefes düzensizliği kışkırtıcı etkenler açısından çok önemlidir.
- Epilepsi farkındalık günü sizce neden önemli ve topluma vermek istediğiniz en net mesaj ne olur?
Epilepsinin hangi tip epilepsi olduğunun, çevresindeki yakınlar tarafından bilinmesi gerekir. Onlarca çeşidi vardır. Epilepsinin beynin neresinden elektrik deşarjı olduğuna bağlı olarak çok farklı türleri bulunur. Kişinin bu durumu iyi bilmesi gerekir. Sadece bayılma değil; birkaç saniye süren dalgınlık, ağız şapırdatma, tikle karışan durumların da epilepsi olabileceğinin toplum tarafından fark edilmesi gerekir. Toplumu ürkütmeden bilinçlendirmek şarttır.
Sadece bir örnek vereyim:
İlkokul öğrencileri sınıflarını ikiye ayırıp futbol oynuyor. Bir arkadaşları kendi kalesine gol atıyor, çünkü amacı gol atmak. Arkadaşları onu biraz hırpalıyor. Oysa çocuk o sırada epilepsi nöbeti geçiriyor. Kulak hizasındaki beyin kısmından elektrik deşarjı oluşuyor; bu durum temporal epilepsi. Teşhis daha önce konmuş ancak derin nefes alıp vermesi nöbeti kışkırtıyor. Aile durumun farkında fakat çocuk arkadaşlarıyla top oynama keyfine kapılıyor.
Sosyal medya hesaplarımız:
İnstagram sosyal medya hesabı için tıklayın
Linkedln sosyal medya hesabı için tıklayın
X sosyal medya hesabı için tıklayın
Facebook sosyal medya hesabı için tıklayın
Haber: Alper OKÇUOĞLU
Kaynak: Yasadikca.com
