Kanser Tarama Testleri ile Erken Teşhis Hayat Kurtarır

Kanser ile ilgili farkındalık ve bilinç düzeyinin artmasını sağlamak amacıyla her yıl 4 Şubat günü; “Dünya Kanser Günü” olarak kabul ediliyor. Bu günün en önemli amacının; “farkındalıktan korunmaya ve erken teşhise doğru harekete geçmek” olduğunu söylemek mümkün.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre; ülkemizde her bir yıl içinde yaklaşık 175 bin kişiye kanser teşhisi konuluyor. Türkiye’de görülmekte olan kanserin sıklığı Avrupa Birliği ülkeleri ve Amerika gibi gelişmişlik düzeyi yüksek olan ülkelere göre daha düşüktür. Erkeklerde en sık görülen kanserler akciğer ve prostat iken, tütüne bağlı kanserler erkeklerde önemini korumaya devam ediyor. Veriler, kadınlarda en sık görülen meme kanserinin, her 4 kadın kanserinden birisi olmaya devam ettiğini ve bir yıl içinde toplam 17.000’den fazla kadına meme kanseri teşhisi konulduğunu da gösteriyor.

Öte yandan Bakanlık verilerine göre çocukluk çağı kanserlerinde lösemi en sık görülen kanser türü ve gençlerde (15-24 yaş grubu) erkeklerde testis kanseri, kadınlarda ise tiroid kanseri ilk sıralarda yer alıyor.

Kanser Önlenebilir Bir Hastalıktır

Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve sağlıklı kiloyu korumak, türün ürünlerinden uzak durmak, alkol kullanımını azaltmak ve stresten uzak durmak; yaşam kalitesini artıracak etkenler. Bunun yanında düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak da son derce önemli.

Dünya Kanser Gününde, ailesinde kanser hastalığı öyküsü olanların rutin sağlık kontrollerini yaptırmalarının önemini ve erken teşhisin hayat kurtardığını vurgulayarak dikkatleri, tarama programlarına çekmek istiyoruz.

Ulusal Kanser Tarama Programı Kapsamındaki Hizmetler Ücretsiz

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında; ücretsiz kanser taramaları yapılarak kanser tarama, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunuluyor.

Meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve kolorektal (kalın bağırsak) kanser taramaları ücretsiz olarak; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri, Aile Sağlığı Merkezleri ve Toplum Sağlığı Merkezleri aracılığı ile yapılmaktadır.

Aile hekimleri, yaşına ve cinsiyetine göre zamanı gelen tarama testleri konusunda vatandaşları uyarıyor. Sağlıklı bir hayat ve erken teşhis için bu uyarıları dikkate almak ve zamanında tarama testlerini yaptırmak gerekiyor.

KETEM Nedir?

KETEM; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezidir. “Erken teşhis hayat kurtarır!” prensibiyle yola çıkarak KETEM’lerde; ücretsiz meme, serviks (rahimağzı) ve kolorektal kanserler ile ilgili tarama programları yürütülüyor.

KETEM’lerin amaçları; toplumun kanser ve kanserde erken teşhis ile taramanın önemi hakkındaki farkındalığını eğitim yoluyla artırmak, erken yakalanabilir kanserlerde erken teşhis ve toplum tabanlı tarama faaliyetlerini yürütmek, bulunduğu ilde kanser kontrolünde etkin rol almak, tüm bu faaliyetler sonucunda da önlenebilir ve erken yakalanabilir kanserlerin neden olabileceği hastalık ve ölümleri azaltmak.

81 ilde 400’e yakın KETEM hizmet veriyor. Bu merkezlerde kanserden korunma ve tarama yöntemleri hakkında özel eğitim verilmiş olan pratisyen hekimler, uzman hekimler, hemşire, ebe, röntgen ve laboratuar teknisyeni tıbbi sekreterler görev yapıyor.

KETEM’ler, yüz yüze eğitimlerle kişileri korunma yöntemleri, tarama programları hakkında bilgilendirerek kanserden korunmayı ve taramaları gerçekleştirirken aynı zamanda obezite ve beslenme konularında toplumun bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesine de katkı sağlıyor. Böylece vatandaşların sağlıklı bir yaşam sürerek ileriki yıllarda kansere yakalanma riskleri azaltmak amaçlanıyor.

KETEM’lerde Yapılan Kanser Tarama Testleri

Kanser taramasında amaç, test ve muayenelerle; kanseri, tedavisinin çok daha kolay ve etkili olabildiği erken evrelerde yakalamak ve ülkemizde kanser tarama hizmetleri etkinliği tüm dünyaca kabul edilmiş yöntemlerle, etkin olduğu kanser türlerine yönelik sürdürülüyor.

KETEM’lerde ayrı kanser türüne yönelik tarama hizmeti veriliyor.

Bunlardan ilki;  Ulusal Meme Kanseri Taraması. Meme kanseri taramasında, 40-69 yaş grubu kadınlar hedef gruptur ve 2 yılda bir mamografi çekimi ile tarama yapılır.

İkinci tarama; Ulusal Serviks (Rahimağzı) Kanseri Taraması. 30-65 yaş grubu kadınlara yönelik olan bu taramada; Smear ve HPV Testi  ile serviks kanseri taraması yapılır. Smear taramalarının 5 yılda bir tekrarlanması gerekiyor. Son iki testi negatif (normal) olan 65 yaş kadınlarda tarama sonlandırılıyor.

Üçüncü tarama ise Ulusal Kolon (Kalınbağırsak) Kanseri Taraması. 50-70 yaş aralığındaki kadın ve erkeklere yönelik olan bu tarama, 2 yılda bir kez “Gaitada Gizli Kan Testi” (GGK)  ile kolon kanseri taraması ile yapılır. Bu taramada 10 yıl ara ile kolonoskopi tetkiki yapılmak zorunda.

Vatandaşlar, aile hekimlerinden, bulundukları il sağlık müdürlüklerinden ya da ilçe sağlık müdürlüklerinden, kendilerine en yakın KETEM’i öğrenebilir, randevu alıp ücretsiz tarama ve eğitim programına katılabilir.

Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM)

Sağlığa yönelik risklerden birey ve toplumu korumak, sağlıklı hayat tarzını teşvik etmek, birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmek ve bu hizmetlere ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla, Sağlık Bakanlığınca kurulan Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM), toplum sağlığı merkezine bağlı ek hizmet birimi olarak faaliyet gösteriyor.

Hastalığa değil sağlığa yatırım yapmak isteyen herkes, SHM’lerden; beslenme danışmanlığı, kronik hastalıklar ve fiziksel aktivite danışmanlığı, kadın ve üreme sağlığı danışmanlığı, kanser erken teşhis, tarama ve eğitim merkezi (ketem) danışmanlığı, ruh sağlığı danışmanlığı, çocuk ve ergen sağlığı danışmanlığı, tütün ve madde bağımlılığı danışmanlığı, enfeksiyon kontrol hizmetleri ve koruyucu ağız ve diş sağlığı danışmanlığı hizmeti alabilir.

Sosyal medya hesaplarımız:
İnstagram sosyal medya hesabı için tıklayın
Linkedln sosyal medya hesabı için tıklayın
X sosyal medya hesabı için tıklayın
Facebook sosyal medya hesabı için tıklayın

Haber: Ayşe SARI – Hemşire-SHU – Engelsiz Kariyer Danışmanı – SAHİMSEN Engelliler Komisyonu Başkanı

Kaynak: Yasadikca.com