Park Yeri Bulamayan Engelli Birey Randevusunu Kaçırdı

İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde engelli otoparklarının erişilebilirlik standartlarına uygun planlanmaması, yetersizliği ve ana girişe uzak konumlandırılması nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde mağduriyetler yaşanıyor. Yanında refakatçisi bulunmayan, yürüme güçlüğü yaşayan veya koltuk değneği kullanan ortopedik engelli bir birey, uygun park yeri bulamadığı için poliklinik randevusunu kaçırdı ve randevu sisteminde cezalı duruma düştü.

“Randevuma zamanında geldim, ancak sağlık hizmetine erişemedim”

09 Kasım 2026 tarihinde saat 13.45’te İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniği’nde randevusu bulunan ortopedik engelli birey, randevu saatinden önce hastaneye ulaştı.

Ancak hastane bahçesinde ana girişe yakın engelli park alanlarının bulunmaması, giriş ve park alanlarının son aylarda plansız ve standartlar dışı sık sık değiştirilmesi, personelin çözüm odaklı olmaması ve kapalı otoparkın engelli park kartı sahibi bireylerin kullanımına kapatılması nedeniyle uygun bir park yeri bulamadı.

Ortopedik engelli bireyin aktardığına göre, güvenlik görevlilerinden çözüm odaklı destek almak yerine, “Burada herkes engelli” denilerek hastane çevresini dolaşıp arka giriş tarafında park yeri araması önerildi. Tek başına hareket eden ve koltuk değneği kullanan birey, uzun mesafeleri yürümekte zorlandığını belirtmesine rağmen herhangi bir kolaylaştırıcı destek sunulmadığını ifade etti.

Dakikalarca uygun park yeri aramasına rağmen sonuç alamayan birey, yaşanan erişim sorunu nedeniyle poliklinik randevusunu kaçırdı.

Yaşadığı mağduriyeti değerlendiren birey, özellikle tekerlekli sandalye, koltuk değneği, yürüteç ve protez kullanan kişilerin hastaneye bağımsız erişimini kolaylaştırmak amacıyla ana girişe en yakın park alanlarının yasal zorunluluk ve hak olarak ayrılması gerektiğini belirtti.

“Bu bir ayrıcalık ya da lütuf değil, yasal bir haktır” diyen birey, hastanin erişilebirliklik uzmanlarından bilgi almadan gelişi güzel özensiz düzenlemelerle engelli park alanlarının yetersiz ve uygunsuz planlanması nedeniyle ilk kez böyle bir durumla karşılaştığını söyledi. Daha önce kullanılabilen kapalı otopark alanlarının artık erişime kapatılmasının da hareket kısıtlılığı bulunan bireylerin sağlık hizmetlerine ulaşmasını çok daha zorlaştırdığını ifade etti.

Birey, her zaman yanımızda birileri olmaya biliyor yalnız hareket eden engelli kişiler açısından hastane hizmetinin ilk temas noktasının erişilebilir ulaşım ve otopark olduğunu vurgulayarak, otopark düzenlemelerinin kullanıcı ihtiyaçları ve erişilebilirlik standartları doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

“Bu yalnızca bir otopark sorunu değil, sağlık hakkına erişim meselesidir”

Yaşanan olay, engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde fiziksel erişilebilirliğin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.

Uzmanlara ve hak savunucularına göre, engelli bireylerin her ilde sağlık hizmetlerinden eşit biçimde yararlanabilmesi için yalnızca hastane binalarının erişilebilir olması yeterli değildir. Hastane bahçeleri, otoparklar, bina girişleri ve sağlık birimlerine ulaşımı sağlayan tüm güzergâhların da erişilebilirlik ilkelerine uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca güvenlik görevlileri ve diğer hastane personelinin, erişilebilirlik ve engelli hakları konusunda bilgi sahibi olması ve karşılaşılan sorunlarda çözüm odaklı yaklaşım sergilemesi büyük önem taşımaktadır. Engelli bireyin iradesi dışında gelişen otopark problemi karşısında yalnız bırakılması, kapsayıcı ve insan onuruna yakışır kamu hizmeti anlayışıyla bağdaşmamaktadır.

Özellikle tek başına hastaneye gelen, yürüme güçlüğü yaşayan tekerlekli sandalye, koltuk değneği, kanadyen, tek ya da çift bacak ampüte veya yürüteç kullanan bireylerin ihtiyaçlarının dikkate alınması, Anayasa’nın eşitlik ilkesine, BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 2., 5., 9., 19. ve 25. Maddelerine göre ayrımcılık yapılamaz! Anayasa ve BM Engelli Hakları Sözleşmesi’ne göre her alanda ayrımcılık suçtur. Ayrımcılığın önlenmesi ve erişilebilirlik düzenlemeleri temel unsurlarıdır.

Sağlık Bakanlığına Acil Çağrı

İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi başta olmak üzere ilgili sağlık yöneticilerine şu talepler yöneltilmektedir:

1. Hastane ana girişine en yakın noktalarda, özellikle kendisi sürücü olan tekerlekli sandalye kullanıcıları, ampute bireyler, koltuk değneği ve yürüteç kullanan kişiler için yeterli sayıda erişilebilir park alanı oluşturulması.
2. Engelli park alanlarının konumlarının, kullanıcı ihtiyaçları gözetilerek ana girişe en kısa ve en güvenli erişimi sağlayacak şekilde belirlenmesi.
3. Engelli park kartı bulunan ve bizzat hareket kısıtlılığı yaşayan bireylerin, uygun koşullarda kapalı otopark hizmetinden yararlanabilmesine yönelik düzenleme yapılması.
4. Tek başına gelen ve yürüme güçlüğü yaşayan ortopedik engelli bireylere öncelik sağlanması.
5. Güvenlik ve yönlendirme personeline erişilebilirlik, engelli hakları ve çözüm odaklı iletişim konularında düzenli eğitim verilmesi.
6. Park yeri bulamadığı için randevusunu kaçıran bireyin mağduriyetinin giderilmesi.

Engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi bir ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Erişilebilirlik; kişinin kimseye ihtiyaç duymadan, bağımsız ve güvenli şekilde hareket edebilmesini sağlayan bütüncül bir haktır. Bu hak, kişinin refakatçi bulabilmesine ya da fiziksel engelleri aşmak için olağanüstü çaba göstermesine bağlı olmamalıdır.

Sağlık hizmetine erişim, hastane kapısında değil; kişinin hastaneye bağımsız, güvenli ve eşit koşullarda ulaşabildiği noktada başlamalıdır. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, İstanbul Valiliği, Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere ilgili kurumları, hastaneleri tekerlekli sandalye veya koltuk değneği kullanarak ziyaret etmeye ve engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları erişilebilirlik engellerini yerinde gözlemlemeye davet ediyoruz. Ancak bu şekilde, kağıt üzerindeki düzenlemeler ile sahadaki gerçek uygulamalar arasındaki fark daha görünür hale gelebilir.

Haber: Yaşadıkça Engelli Haberleri Sitesi