Bosna Hersek’teki United World College Mostar’da lise öğrenimini sürdüren Çağan Okur, otizmde erken teşhis için sanal gerçeklik (VR) tabanlı bir uygulama geliştirdi. Okur’un geliştirdiği yapay zeka destekli bu sistem yüzde 83 oranında doğruluk sunuyor.
Anne babası öğretmen olan 12’nci sınıf öğrencisi Çağan Okur, geçen seneye kadar yaşamını Konya’da sürdürdü. Lise son sınıf için eğitimine yurt dışında devam etmek isteyen Okur, 2024 yılında Uluslararası Bakalorya (IB) diploması da alabileceği ve dünyanın farklı ülkelerinde 18 kampüsü bulunan United World College (UWC) Bosna’ya başvurdu. Konya’daki Selçuklu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencisi de olan Çağan Okur, UWC’ye burslu kabul aldı. Üniversite eğitimini Stanford Üniversitesi’nde fizik ve felsefe alanlarında almayı hedefleyen Okur, henüz 9’uncu sınıftayken otizmli çocuklarla çalışmaya başladı. 10’uncu sınıfa geldiğindeyse otizmin erken teşhisi için yapay zeka destekli VR tabanlı bir program tasarlayan Okur, bu çalışmasıyla 2024 yılında Schmidt Futures ve Rhodes Vakfı’nın ‘100 Rise Global’ listesine girip dünyanın en iyi 100 öğrencisi arasında yer aldı. Okur, çalışmalarını şöyle anlattı:
GÖNÜLLÜ OLARAK ÇALIŞMAK İSTEDİM
“Ortaokulda eğitim görürken ilkokulda okuyan otizmli bir çocukla tanıştım. Ayrıca o dönem otizmli doktor karakterinin baş rolünde olduğu bir dizi de izliyordum. Bu sayede otizme olan ilgim gelişti ve lisedeyken Konya’daki birkaç sivil toplum kuruluşu sayesinde otizmli çocuklarla gönüllü olarak çalışma fırsatı buldum. O dönem hepsinin farklı bir konuya ilgi duyduğunu ve dikkatlerinin hemen dağıldığını fark ettim. Otizmli çocukları ve ailelerini yakından tanıyınca da onların teşhis süreçlerini kolaylaştıracak bir proje üzerinde çalışmak istedim.
YAPAY ZEKA DURUMLA İLGİLİ BİLGİ VERİYOR
Toplumda otizm farkındalığı ne yazık ki hala istenen düzeyde değil. Bu kapsamda ailelere özellikle teşhis sürecinde destek olmak istedim. Ayrıca otizm eğitimleri aileleri maddi olarak da oldukça yoruyor. Yapacağım çalışmanın onlara maddi ek bir yük getirmesini istemiyordum. Bu doğrultuda VR tabanlı ve basit bir şekilde çalışabilen bir sistemi arkadaşım Remzi Ayberk Çimen ile geliştirmeye başladık. Bu sistem cep telefonlarının diğer gözlüklere kıyasla daha basit bir çalışma prensibine sahip VR gözlüklerine takılmasıyla başlıyor. VR’ın içindeki videoda ben yer alıyorum ve çocuklara yaklaşıyorum, onlardan bir objeyi takip etmelerini istiyorum ya da sürekli tekrarlayan eylemlerde bulunuyorum. Çocukların bana verdiği tepkilere göre de yapay zeka otizm durumuyla ilgili bilgi veriyor.
Çağan Okur’un geliştirdiği uygulama otizmin erken teşhisini sağlıyor.
TİCARİ ÜRÜN OLMASINI İSTEMİYORUM
Bu çalışmayı 4-10 yaş aralığındaki 50 çocukla test etme fırsatı yakaladım. Ayrıca otizmli olmayan 100 kişi de test sürümüne katıldı ve yapay zeka bu sayede verileri topladı. ‘One Click Autism’ adını verdiğim bu sosyal start-up projesindeki yapay zeka destekli sistemim yüzde 83 oranında doğru bilgi veriyor. Elbette sistemin geliştirilmeye devam etmesi gerekiyor fakat şu an için kaynak yetersizliği nedeniyle bir süre çalışmalara verdik. Görüştüğümüz yatırımcılar olsa da bu projenin ticari bir ürün haline gelmesini istemedim. Yani sistemi ailelere belli bir ücret karşılığında vermek istemiyorum. O nedenle de projeyi geliştirmek için kendi kaynağımı kendim yaratmak adına farklı bir girişim üzerine çalışmalarımı sürdürüyorum.”
YURT DIŞI ÜNİVERSİTELERİ İÇİN MENTOR ÇÖZÜMÜ
Çağan Okur, son günlerde protipi hazır olacak çalışması hakkında şunları söyledi:
‘Collaged’ adını verdiğimiz bu girişimde yurt dışında okumak isteyen öğrencileri mentorlük alabilecekleri üniversite öğrencileriyle bir araya getiriyoruz. Bunu yapmamızdaki amaç, yurt dışındaki üniversitelere başvuru sürecinde öğrencilerin danışmanlık almaya çok fazla ihtiyaç duyması. Danışmanlık şirketleriyle yürüyen bu süreçlerde öğrencilerin 10-15 bin dolar yani 430 bin ile 650 bin lira civarında bir meblağ ödemesi gerekebiliyor. Biz de bunun yerine öğrencilere ek bir seçenek daha sunmak istedik. Ayrıca yurt dışında üniversite okuyanlar da aynı zamanda gelir elde etmek için çalışmak durumunda kalıyor. Bu sayede hem lise öğrencilerine daha uygun fiyatlı bir danışmanlık hizmeti sunarken, üniversite öğrencilerine de bir gelir kaynağı yaratmayı hedefledik. Platform önümüzdeki haftalarda web sitesi ve mobil uygulama üzerinden kullanılabilecek.
UWC NEDİR
United World Colleges (UWC) ya da Türkçe adıyla Birleşik Dünya Kolejleri, eğitimi; insanları, ulusları ve kültürleri barış ve sürdürülebilir bir gelecek için birleştiren bir güç haline getirmeyi amaçlayan küresel bir eğitim hareketi olarak tanımlanıyor. 1962 yılında Alman eğitimci Kurt Hahn tarafından kurulan bu sistem, günümüzde dünya genelinde 18 farklı kampusta faaliyet gösteriyor. UWC okullarında, yeteneklerine ve potansiyellerine göre seçilen genellikle 16-19 yaş arasındaki gençlere iki yıllık Uluslararası Bakalorya (IB) eğitimi veriliyor. UWC mezunları, dünya genelindeki en iyi üniversitelerden kabul ve burs alma şansına sahip olabiliyor.
Hürriyet
