Evde Bakım Robotu Robbie Engellilerin Yaşamını Kolaylaştırıyor
Evde bakımda yeni bir dönem başlıyor. İlaç saatlerinden kişisel bakıma kadar tüm süreçleri takip eden robot destekli bakım sistemleri, bakıcı açığının yaşandığı günümüzde aileler için umut oldu. İşte 30 bin dolarlık yardımcı Robbie’nin ilham veren hikayesi.
New Hampshire’da yaşayan Brenda ve Brian Marquis çifti, evde bakım desteği bulmakta zorlanınca çözümü bir bakım robotunda buldu. “Robbie” adını verdikleri robot, demansla yaşayan Brian’a su içmeyi, yemek yemeyi, ilaçlarını ve kişisel bakımını hatırlatarak çiftin evde yaşamaya devam etmesine yardımcı oluyor.
Evde bakım yükünü taşıyan aileler için bu hikaye, yalnızca teknolojik bir yenilik değil. Yaşlı, hasta ya da engelli yakınına bakan milyonlarca kişi için robot destekli bakımın nereye gidebileceğine dair dikkat çekici bir örnek.
BAKIM AÇIĞI ROBOTU EVE SOKTU
Associated Press’in haberine göre Brenda Marquis, eşi Brian için yeterli evde bakım desteği bulmakta zorlanınca robot teknolojisini araştırmaya başladı. Çiftin daha önce hizmet köpekleri vardı. Ancak ikinci köpekleri Booker T. Bones’un ölümünden sonra günlük yaşamda yeni bir desteğe ihtiyaç duydular.
59 yaşındaki Brian, 2012’de geçirdiği trafik kazasından bu yana travmatik beyin hasarıyla yaşıyor. Demans nedeniyle gün içinde temel ihtiyaçlarını hatırlamakta zorlanıyor.
Robbie tam bu noktada devreye giriyor.
“SU İÇ”, “YEMEK YE”, “EGZERSİZ ZAMANI”
Koridordan salona gelen robot, Brian’a egzersiz yapıp yapmak istemediğini soruyor. Brian “evet” dediğinde robotun ekranındaki yüz egzersiz videosuna dönüşüyor ve ona hareketleri gösteriyor.
Robotun görevi bununla sınırlı değil. Gün içinde Brian’a yemek yemesini, su içmesini, ilaçlarını almasını ve akşam rutinini takip etmesini hatırlatıyor.
Bazı uyarılar ise yalnızca belirli anlarda çalışıyor. Brian banyoya girdiğinde robot, yüzünü ve koltuk altlarını yıkamasını hatırlatabiliyor.
Brian, teknolojiye hiçbir zaman meraklı olmadığını söylüyor. Ancak artık en temel bakım adımlarını unuttuğu için robotun hayatını kolaylaştırdığını anlatıyor.
EŞİNE BAKAN KADINA NEFES ALDIRDI
Motorlu tekerlekli sandalye kullanan Brenda Marquis de fiziksel, bilişsel ve duygusal engellerle yaşadıklarını belirtiyor. Eşinin bakımını üstlenen Brenda için Robbie, yalnızca Brian’a değil kendisine de destek oldu.
Brenda daha önce eşini uzun süre evde yalnız bırakmaktan çekindiği için market alışverişini çevrim içi siparişle yapıyordu. Şimdi ise Brian’ı Robbie ile evde bırakıp alışverişe kendisi gidebiliyor.
Hatta sosyal hayata kısa süreli de olsa zaman ayırabildiğini söylüyor.
İLK BAKIŞTA “ASKILIK” GİBİ DURUYOR
Robbie’nin resmi adı Stretch 4. New Hampshire Üniversitesi’nde yürütülen bir robot projesi kapsamında kullanılan cihaz, insansı bir görünüme sahip değil. Tekerlekli, sade ve bazı kişilerin askılığa benzettiği bir tasarımı var.
Projede yer alan bilgisayar bilimi profesörü Momotaz Begum’a göre ilk başta birçok kişi evde kullanılacak robotların daha çok evcil hayvana benzemesini istiyor. Ancak zamanla görünüşten çok işlevin önemli olduğu anlaşılıyor.
Çünkü evde bakımda asıl mesele, robotun sevimli görünmesi değil, doğru anda doğru ihtiyacı hatırlatabilmesi.
30 BİN DOLARLIK YARDIMCI
Hello Robot tarafından üretilen Stretch 4’ün yeni modeli mayıs ayında piyasaya çıktı. Fiyatı yaklaşık 30 bin dolar olduğu için kısa sürede her eve girmesi beklenmiyor.
Robot, kamerası ve sensörleriyle ev içindeki konumunu anlayabiliyor. Uzayabilen tutucusuyla su şişesini uzatabiliyor, reçete şişesindeki küçük yazıları okumaya yardımcı olabiliyor ve günlük bakım rutinlerini takip edebiliyor.
Bu nedenle Robbie’nin hikayesi, robotların yakın gelecekte hasta, yaşlı ve engelli bakımında nasıl bir rol üstlenebileceğini gösteren güçlü bir örnek olarak öne çıkıyor.
Türkiye’de de birçok aile yaşlı, hasta ya da engelli yakınlarının bakımını evde üstleniyor. Robbie’nin yaptığı şey ise bu bakımın tamamen robota devredilmesi değil; bakım veren kişinin yükünü azaltmak ve evde bağımsız yaşamı biraz daha mümkün hale getirmek.
Takvim
