Engelli Çocuğu Olan Anneler Erken Emeklilik Hakkından Nasıl Yararlanacak?
BİR okuyucumdan gelen elektronik posta, gözlerden kaçan ama anneler için, özellikle de engeli çocuğu olan anneler için önemli bir noktayı hatırlattı. Okuyucum, “Engelli oğlum var. Bir taraftan çalışıp bir taraftan oğluma bakıyor. Duyduğuma göre engelli çocuğu olanlar erken emekli olabiliyor. Ancak 2008 tarihi sonrası için bu hak varmış. Bu konuda detay verebilir misiniz” diye soruyor.
Konuya açıklık getireyim. Engelli çocuğu olan annelerin erken emeklilik hakkı bulunuyor. Sürekli bakıma muhtaç ağır engelli çocuğu olan sigortalı anneler erken emekli olabiliyor. Sosyal güvenlik reformu kapsamında yapılan yeni düzenleme ile başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına ekleniyor. Böylece eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indiriliyor ve emekli maaşı bağlanıyor.
HANGİ ANNELER YARARLANACAK?
Bu imkândan işçi statüsünde (4/a), Bağ-Kur statüsünde (4/b), memur statüsünde çalışanlar ile kendi isteği ile isteğe bağlı sigortalı olan ve kendi primlerini ödeyen kadınlar faydalanabiliyor. Engelli verilerine bakıldığında da engelli bireylerin yaklaşık yüzde 25’ini 0-21 yaş arası oluşturuyor. Bugüne kadar da 15 bine yakın kadın çalışan bu haktan yararlanarak emekli oldu.
Peki, engelli çocuğu olan anneler erken emeklilik hakkından nasıl yararlanacak? Madde madde anlatayım.
Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan ve sigortalı çalışan annelerin prim gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayılarına ekleniyor. Eklenen bu süreler de emeklilik yaşından düşülüyor. Böylece, yılda 360 gün prim ödeyen kadın çalışanın, primlerinin üzerine 90 gün ekleniyor ve prim gün sayısı bir yıl için 450 güne çıkıyor.
KRİTİK TARİH 1 EKİM 2008
Burada kritik tarih, 1 Ekim 2008. Engelli çocuğu olan annelere erken emeklilik imkanı tanıyan düzenleme bu tarihten uygulamaya girdiği için bu tarihten sonraki prim gün sayılarına ekleme yapılıyor. 1 Ekim 2008 tarihinden önceki çalışmalara ise ekleme yapılmıyor. Yani, bu tarihten önce bir yıllık çalışma 360 prim gün sayılırken, bu tarihten sonraki bir yıllık çalışma 450 gün sayılıyor.
Örnekle anlatayım. Engelli çocuğu bulunan anne, 2008 yılının ekim ayında işe başlamış ve bugüne kadar da 18 yıl aralıksız çalışıyorsa; normal şartlarda prim gün sayısı 6 bin 480 gün oluyor. Ancak 360 prim gün 450 gün sayıldığından, prim gün sayısı 8 bin 100 güne çıkıyor. Böylelikle bin 620 prim gün avantajı oluyor. Bu da 4.5 yıl anlamına geliyor. Normal şartlarda 58 yaşında emekli olacak kadın çalışan, bu durumda 4.5 yıl daha erken emeklilik hakkını elde ediyor ve 53 yaş 6 ayda emekli olup, emekli maaşı alabiliyor.
NASIL EMEKLİ OLUNACAK?
Peki, erken emeklilik hakkından yararlanmak için ne yapılması gerekiyor? Kadın çalışanların çocuğunun ağır bakıma ihtiyaç olduğuna dair SGK sağlık kurulu raporu alması gerekiyor. Bunun için de SGK müdürlüklerine başvurulmalı. Başvuru, çalışırken yapılabileceği gibi emeklilik süresi gelince de yapılabilir. Gerekli tespitler yapıldıktan sonra süreler, prim gün sayısına eklenecek ve süreler emeklilik için gerekli yaştan indirilecek. Şunu da belirteyim, aktif çalışanlar başvurabilir diye bir kural yok. Daha önce çalışmış olup sonradan çalışmayı bırakan kadınlar da başvurabilir. Önemli olan engelli çocuğa bakım süresindeki prim gün sayısı.
Birden fazla engelli çocuğu olanlar için uygulama değişiyor mu? Hayır, değişmiyor, her bir engelli çocuk için aynı ayrı müracaat edilmesi, rapor alınması gerekiyor ancak sadece bir çocuk için erken emeklilik hakkı kazanılıyor.
Yazar: Noyan Doğan
Kaynak : Hürriyet
